Hieronder vindt u een overzicht van alle door het LZV en het NLVi gefinancierde afgeronde onderzoeken gericht op het verbeteren van het welzijn en de zorg voor veteranen, militaire oorlogs- en dienstslachtoffers en hun relaties.
Deze pagina wordt met regelmaat aangevuld met meer informatie.
Uitzendgerelateerde PTSS kan grote gevolgen hebben voor het functioneren van veteraangezinnen, met name in het sociale en gezinsdomein. Tegelijkertijd is er relatief weinig onderzoek gedaan naar familiegerichte interventies binnen veteraangezinnen.
Twee veelbelovende interventies zijn Multi-Family Therapy (MFT) en After Deployment Adaptive Parenting Tools (ADAPT).
MFT combineert elementen van groepstherapie en systeemtherapie en richt zich op twee of meerdere veteraangezinnen tegelijk. Het doel is gedragsverandering te realiseren door disfunctionele interactiepatronen tussen gezinsleden te veranderen.
ADAPT is een groepsinterventie waarbij meerdere veteranen en hun partners gelijktijdig deelnemen en zich richt op het versterken van effectieve opvoedingsvaardigheden en het verbeteren van het gezinsfunctioneren.
Het doel van het onderzoek was om de klinische effectiviteit van MFT en ADAPT te onderzoeken bij Nederlandse veteranen en hun gezinnen en de rol van sociaal cognitief functioneren in de behandeling.
Conclusie: De huidige resultaten, hoewel beperkt, ondersteunen het belang van MFT niet. ADAPT bleek daarentegen effectiever en meer haalbaar. Sociale cognitie en emotieregulatie spelen een klinisch belangrijke rol spelen bij sociaal gerelateerde problemen bij PTSS.
Klik hier voor het proefschriftDeze link opent in een nieuw tabblad
Klik hier voor Janssen, 2022bDeze link opent in een nieuw tabblad
Klik hier voor Janssen, 2022cDeze link opent in een nieuw tabblad
Moral injury (MI) is een relatief nieuw concept. Het is onduidelijk hoe het bij Nederlandse hulpzoekende veteranen het best gemeten kan worden, en in hoeverre het voorkomt. In het onderzoek uitgevoerd door ARQ Nationaal Psychotrauma Centrum zijn de Moral Injury Events Scale (MIES) en de Expressions of Moral Injury Scale (EMIS) vragenlijsten naar het Nederlands vertaald en psychometrisch geëvalueerd. Conclusie: De MIES en EMIS vragenlijsten hadden goede psychometrische kwaliteiten. MI komt relatief vaak voor bij hulpzoekende veteranen. Zij raden aan het zorgaanbod voor hulpzoekende veteranen met MI verder vorm te geven.
De Goede, M., Boelen, P., & Ter Heide, F.J.J. (2022). Moral Injury Events Scale – Nederlandstalige versie. Diemen: ARQ Nationaal Psychotrauma Centrum
De Goede, M., Boelen, P., & Ter Heide, F.J.J. (2022). Expressions of Moral Injury Scale – Military Version (EMIS-M) – Nederlandstalige versie. Diemen: ARQ Nationaal Psychotrauma Centrum
Klik hier voor MIESDeze link opent in een nieuw tabblad
Om veteranen met uitzendgerelateerde mentale problemen en zorgbehoeften beter te begrijpen is door onderzoekers van ARQ Nationaal Psychotrauma Centrum het Veteranenlexicon ontwikkeld. Het doel van het Veteranenlexicon is de zorg aan veteranen te optimaliseren door de kennis van zorgmedewerkers en behandelaren over de leefwereld, de context van de missies en het taalgebruik van veteranen te vergroten. Het Veteranenlexicon is gepubliceerd en digitaal toegankelijk.
Van Lil, A., & Nauta, B. (2024). Het Veteranenlexicon – Voor een beter begrip van de belevingswereld van de Nederlandse veteraan. Doorn: Landelijk Zorgsysteem voor Veteranen. Diemen: ARQ Nationaal Psychotrauma Centrum
Klik hier voor het VeteranenlexiconDeze link opent in een nieuw tabblad
Nederlandse militairen lopen risico op het ontwikkelen van moral injury (MI). De onderzoekers van ARQ Nationaal Psychotrauma Centrum hebben de haalbaarheid, aanvaardbaarheid en initiële effectiviteit onderzocht van twee door ARQ ontwikkelde behandelinterventies voor hulpzoekende veteranen met MI: een groepsbehandeling en een online module.
Conclusie: De twee behandelvormen waren haalbaar en aanvaardbaar en gingen gepaard met een afname van PTSS en MI symptomen. Nederlandse veteranen met MI kunnen baat hebben bij deze MI interventies, ondersteund door individuele therapie.
Onderzoekers van Psychotraumacentrum Zuid Nederland hebben onderzocht wat het effect is van het toevoegen van het Positieve Gezondheid gespreksmodel aan standaard traumabehandeling bij veteranen met PTSS.
Conclusie: Hoewel het gespreksmodel Positieve Gezondheid geen extra effect had bovenop standaard traumabehandeling, bevestigen de resultaten het nut van traumagerichte therapie en onderstrepen ze de noodzaak van aanvullende herstelgerichte modules. Toekomstig onderzoek dient zich te richten op intensievere, beter geïntegreerde en op het juiste moment aangeboden interventies — bij voorkeur na traumaverwerking — om duurzame verbetering in herstel en levenskwaliteit bij veteranen met PTSS te ondersteunen.
Het doel van dit onderzoek was om via een systematisch literatuuronderzoek, ondersteund door AI-technologie, inzicht te verkrijgen in de rol van erkenning en waardering in het bevorderen van gezondheid en welzijn van veteranen.
Conclusie: Uit de literatuur blijkt dat erkenning en waardering sterk waren geassocieerd met lagere niveaus van PTSS, depressie en burn-out. Het onderzoek laat zien dat erkenning geen bijzaak is, maar een fundamentele voorwaarde voor het welzijn van veteranen.
