Nabeschouwing Landelijke Contactdag 2025

Woensdag 29 oktober 2025 kwamen LZV-collega’s uit het hele land samen voor de Landelijke Contactdag. Een dag die gevuld was met kennisdeling, ontmoeten en verbinden. Dit jaar stonden we stil bij de relaties van de veteraan. Hoe zorgen we dat zij gezien worden? Wat vraagt dat van ons als collega’s binnen het LZV-netwerk?

 

Want wie een veteraan ondersteunt, werkt zelden met één mens alleen.
We werken met een netwerk van relaties,
met partners, kinderen, ouders. Met een thuissituatie waar de effecten van diensttijd en herstel elke dag voelbaar zijn.

Belangrijk om de juiste vragen te blijven stellen en dat samen te doen.
Want wat we wél weten is dat verbinding de sleutel is.
Verbinding tussen civiele en militaire zorg,
tussen beleid en praktijk, tussen onderzoek en beleving.
En vooral: verbinding tussen de mens in uniform en de mens thuis

Pieter Hakvoort – Voorzitter LZV

Samen leren, reflecteren en verbinden

Elisa trapte de dag af met een stoomcursus over systemisch werken. Ze gaf inzicht in de belangrijkste kernbegrippen en liet zien hoe belangrijk het is om de relatie van de veteraan actief te betrekken bij herstel: een vast onderdeel van de behandeling.  Tegelijkertijd benoemde ze hoe ingewikkeld dit soms is, door de problematiek van de veteraan, partner of hun onderlinge dynamiek.

Daarna ging Wendy in op intimiteit en seksualiteit. Gevoelige onderwerpen, juist daarom belangrijk om bespreekbaar te maken. Ze liet zien hoe problemen op dit vlak kunnen samenhangen met PTSS en hoe openheid kan bijdragen aan herstel.

Fons sloot dit deel af met zijn persoonlijke verhaal. Hij maakte voelbaar hoe belangrijk het is om aandacht te hebben voor het geheel: de veteraan, de relatie en de soms lastige onderwerpen die daarbij horen.

De tweede plenaire lezing was van Hester. Zij nam ons mee in verschillende geweldsdynamieken: dwingende controle en situationeel geweld. Met helder beeldmateriaal maakte ze de verschillen inzichtelijk en gaf ze praktische handvatten voor de praktijk. Ze benadrukte het belang van de juiste volgorde in behandeling en hoe kinderen daarin meegenomen moeten worden.

Je ziet hoe iedereen – van behandelaar tot maatschappelijk werker – hetzelfde doel heeft: goede zorg voor de veteraan en relaties. Dat gezamenlijke gevoel is uniek binnen de veteranenzorg.

Bart van Abeelen

Veteranen Bedrijfsmaatschappelijk werker Defensie

Verbinding in het netwerk

Tijdens de creatieve activiteit onder leiding van 3 kunstenaars, stond de verbinding centraal. Samen werkten we aan zes posters rond de thema’s veteraan, kind, partner, herstel, netwerk en transitie. Deelnemers gingen met elkaar in gesprek  en voegden hun  associaties, beelden en inzichten toe. De zes posters vormden samen één groot kunstwerk: een kleurrijke weergave van wat ons verbindt in het werken met elkaar, met veteranen en zijn of haar relaties.

Bekijk hier het kunstwerkDeze link opent in een nieuw tabblad

Daarna volgende twee workshoprondes. Deelnemers konden zich verdiepen, oefenen en ervaringen uitwisselen. Thema’s waren onder meer intimiteit en seks, onveiligheid of trauma in een relatie, rouw, systemisch werken en de rol van hoop bij uitzendgerelateerde klachten. In één workshop deelden een dochter van 11 en een zoon van 71 – kinderen van veteranen – hun verhaal.

We sloten de dag af met een gezellige borrel. Een mooi moment om samen na te praten over een dag vol inspiratie, herkenning en verbinding.

Bedankt voor je komst!

Dank aan iedereen voor de komst en inzet. We kijken terug op een geslaagde dag! We zijn benieuwd naar jouw ervaringen van deze dag. Wil je hier iets over delen? Vul dan zeker de evaluatie in.

We zien je graag weer volgend jaar!

Klik hier voor de evaluatieDeze link opent in een nieuw tabblad en is extern

 

Plenaire lezingen

Samen sterk

In de eerste inspirerende lezing werd gesproken over systemisch denken en waarom dit zo belangrijk, maar ook lastig is. Welke kenmerken komen kijken bij systemisch werken en wat is er nodig in de relatie tussen de veteraan en zijn of haar relatie om het herstel te bevorderen? Welke taboe’s spelen hierin een rol, hoe maak je dat bespreekbaar en hoe is de ervaring van iemand die in de schoenen van de veteraan heeft gestaan?

  • Prof. Dr. Mr. Elisa van Ee – klinisch psycholoog, psychotraumatherapeut en systeemtherapeut bij Psychotraumacentrum Zuid-Nederland, bijzonder hoogleraar en auteur van ‘Mag ik dan bij jou?’ 
  • Wendy Boezer – systeemtherapeut en seksuologisch behandelaar bij Psychotraumacentrum Zuid-Nederland
  • Fons de Wolff – ervaringswerker bij Psychotraumacentrum Zuid-Nederland

Klik hier voor de presentatie. Deze link opent in een nieuw tabblad

Geweld in de relatie

In de tweede inspirerende lezing zijn we ingegaan op het thema ‘geweld in de relatie’. Hierin werd ons verteld welke verschillende geweldsdynamieken je tegen kunt komen tijdens het werken met de veteraan en zijn of haar relaties. Daarbij werd ingezoomd op dwingende controle en situationeel geweld en wat is nodig als er kinderen betrokken zijn?

Klik hier voor de presentatie.Deze link opent in een nieuw tabblad

Workshops

Praten over seks, hoe doe je dat?

Dat PTSS een impact kan hebben op de seksuele gezondheid van iemand is bekent en dat seksuele gezondheid en seksueel gedrag belangrijke onderdelen zijn van iemands mentale en fysieke welzijn en gezondheid weten we ook. Toch blijft het vaak een onbesproken thema en voelt het voor velen ongemakkelijk om het gesprek erover te starten. Het is echter belangrijk het hier over te hebben. In deze workshop stonden we stil bij waarom het belangrijk is en krijg je tips en tools mee om het onderwerp makkelijker bespreekbaar te maken.

  • Merel van Amstel – ambulant behandelaar en seksuologisch behandelaar bij Jellinek
  • Wendy Boezer – systeemtherapeut en seksuologisch behandelaar bij Psychotraumacentrum Zuid-Nederland

Klik hier voor de presentatie.Deze link opent in een nieuw tabblad

Trauma in verbinding

In deze workshop is er op een interactieve manier kennis gemaakt met de systeemkijk op trauma. We keken met een brede blik naar de processen tussen mensen die kunnen bijdragen aan het ontstaan, in stand houden of veranderen van trauma en traumagerelateerde klachten. Het gaat dus om de dynamiek tussen mensen, niet alleen om het individu.

  • Olivia Moussault – GZ-psycholoog en systeemtherapeut i.o bij de MGGZ
  • Kim de Quay – systeemtherapeut i.o en BMW bij Defensie

Klik hier voor de presentatie.Deze link opent in een nieuw tabblad

Normale rouw

In ons veteranenwerk hebben we geregeld te maken met verlieservaringen van veteranen.
Het kan gaan om verlies van een collega-militair, een gezins- of familielid of een vriend, maar ook verlies door een incident op uitzending, verlies van gezondheid, het verlies van het militair-zijn of het stranden van een relatie.

In deze workshop hebben we nagedacht over onze rol in de ondersteuning van veteranen rondom dit onderwerp. Daarnaast is er aandacht besteed aan een helpend rouwmodel waarbij duidelijk wordt wat normaal rouwen dan eigenlijk is, wat voor emoties en gedrag daarbij horen en wanneer rouwen zorgelijk kan worden.

  • Gerard van Driesten – krijgsmachtspredikant bij Defensie
  • Drs. Josita Versteeg – GZ-psycholoog en docent klinische psychologie bij Sinai Centrum

Klik hier voor de presentatie.Deze link opent in een nieuw tabblad

Onveilig systeem

In deze workshop stonden we stil bij een onveilig systeem en hoe je daar als professional mee om moet gaan. Welke richtlijnen zijn er, welke rol speelt Veilig Thuis, welke verantwoordelijkheden horen hierbij en hoe ga je om met de werkrelatie i.c.m. het doen van een melding? Aan de hand van een casus zijn we met elkaar in gesprek gegaan om dilemma’s te bespreken en handvatten mee te geven over hoe je dit als professional aanvliegt.

  • Eline Bol – GZ-psycholoog en onderzoeker bij Jellinek
  • Wouter te Grotenhuis – systeemtherapeut en SPV bij De Waag

Klik hier voor de presentatie.Deze link opent in een nieuw tabblad

Voelsprieten en Veerkracht. Over de impact van PTSS op kinderen.

In deze workshop zijn we in gesprek gegaan met 2 kinderen van een veteraan. Een meisje van 11 en een man van 71 hebben beide hun perspectief gedeeld van hoe het is om een ouder te hebben die veteraan is. Er was ruimte voor verschillende vragen en dit zorgde voor een mooi gezamenlijk gesprek. Door de invulling van de workshop is er geen naslagwerk beschikbaar.

In dit gesprek heeft Anne ook gedeeld dat zij geld inzamelt voor KiKa. Voor degene die geïnteresseerd zijn, is hier de link van haar donatiepagina.

  • Marloes de Kok – GZ-psycholoog, psychotraumatherapeut en systeemtherapeut bij ARQ Centrum’45
  • Maurice Pieterson – Gespecialiseerd Maatschappelijk Werker bij het NVLi.

 

Hoop als houvast. Ervaringen van partners van veteranen met uitzendgerelateerde problematiek.

Veteranen zijn niet de enigen die de psychische gevolgen van hun uitzending ervaren – ook partners en familieleden dragen de emotionele lasten. In deze workshop hebben we, aan de hand van de studie Shaping hope in everyday life: experiences of veteran spouses with post‐deployment mental health issues, besproken hoe partners omgaan met psychische belasting en de rol die hoop daarin speelt. We hebben de impact van uitzending op partners verkend en zijn in gesprek gegaan over hoe zorgprofessionals hen en hun families beter kunnen ondersteunen op basis van deze nieuwe inzichten.

  • Dr. Joris Haagen – senior beleidsadviseur bij het NLVi en onderzoeker bij ARQ Centrum’45
  • Nadine Goeree – junior onderzoeker en beeldend therapeut bij ARQ Centrum’45
  • Mirke van Leeuwen – GZ-psycholoog en schematherapeut bij GGZ Drenthe

Klik hier voor de presentatie.Deze link opent in een nieuw tabblad

Klik hier voor het artikelDeze link opent in een nieuw tabblad

 

Informatie

Veteranenlexicon

Het Lexicon neemt je mee door de hele militaire loopbaan: van de motivatie om in dienst te treden, tot uitzendingen en het leven na terugkeer. Het biedt inzicht in thema’s als kameraadschap, morele dilemma’s, erkenning, zorg en de impact op het thuisfront.

Veteranenlexicon

Initiatieven in Nederland

Dit document bevat een selectie aan initiatieven in Nederland die zich inzetten voor o.a. de relaties van de veteraan.

Initiatieven in NL